Γράφει ο Φώτης Αλεξόπουλος
Οικονοµολόγος
Μέλος του ΙΝΚΑ/Γενική Οµοσπονδία
Καταναλωτών Ελλάδος
Ας θυµηθούµε τι ήταν το ειδικό τέλος 80%:
– Η αρχική νοµοθεσία (Ν. 1069/1980) προέβλεπε ειδικό τέλος 80% επί της αξίας του νερού που καταναλώνεται, υπέρ των ∆ηµοτικών Επιχειρήσεων Υδρευσης και Αποχέτευσης (∆ΕΥΑ).
– Αυτό το τέλος υπήρξε πόρος για µελέτες, κατασκευή, επέκταση έργων δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης.
– Το 80% αυτό επιβαλλόταν για µια δεκαετία από τη σύσταση κάθε ∆ΕΥΑ.
Με διαδοχικές παρατάσεις (µεταξύ άλλων µέσω των Ν. 2065/1992 και Ν. 3013/2002), η ισχύς επεκτάθηκε συνολικά για περίπου 30 χρόνια, σε πολλές περιπτώσεις µέχρι την 31-12-2015.
Τι ισχύει σήµερα, 2026:
– Το ειδικό τέλος 80% ∆ΕΝ ισχύει πλέον αυτοδίκαια όπως παλιά για όλες τις ∆ΕΥΑ.
– Η αρχική υποχρέωση των 30 ετών τελείωσε για πολλές ∆ΕΥΑ στα τέλη του 2015.
Εν συνεχεία η διάταξη επανεντάχθηκε στο νοµοθετικό πλαίσιο µε τον Ν. 4483/2017, αλλά µε σηµαντικές αλλαγές:
– Ο νοµοθέτης έδωσε πλέον δυνατότητα στις ∆ΕΥΑ να αναστείλουν την επιβολή του τέλους ή να ορίσουν ποσοστό µικρότερο του 80%, αντί να έχουν υποχρεωτικά το 80% που προέβλεπε ο παλιός νόµος.
– Τρόπον τινά , δεν υπάρχει πλέον γενική νοµοθετική υποχρέωση για 80% σε όλους τους λογαριασµούς ύδρευσης.
Επίσης θα πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές ότι, οι ∆ΕΥΑ µπορούν (µε απόφαση ∆ιοικητικού Συµβουλίου και ∆ηµοτικού Συµβουλίου) να:
– αναστείλουν την επιβολή αυτού του τέλους,
– ορίσουν µικρότερο ποσοστό από 80%,
– ή να το διατηρήσουν, ανάλογα µε τον προϋπολογισµό, τα έργα και τις ανάγκες της επιχείρησης.
Αυτό σηµαίνει αυτοδιοικητικά ότι (σε κάθε ∆ήµο & ∆ΕΥΑ):
– Κάποιες ∆ΕΥΑ έχουν ήδη καταργήσει ή µειώσει το τέλος (π.χ. η ∆ΕΥΑ Βόρειας Κυνουρίας το αφαίρεσε από τον κανονισµό τελών της µε νέα οικονοµοτεχνική µελέτη).
– Άλλες ∆ΕΥΑ µπορεί να το έχουν διατηρήσει ή ακόµα να το εφαρµόζουν µε µικρότερο ποσοστό.
Τι ενέργειες πρέπει να κάνουν οι καταναλωτές ώστε να γνωρίζουν τι ισχύει στην περιοχή τους:
– Nα απαιτήσουν να τους δοθεί ο Κανονισµός των Τελών Υδρευσης της ∆ΕΥΑ του ∆ήµου τους.
– Να απαιτήσουν να λάβουν το ειδικό Τεύχος Καταναλωτή που είναι υποχρεωµένες οι ∆ΕΥΑ να παρέχουν κάθε έτος.
– Να προχωρήσουν σε έλεγχο ώστε να διαπιστώσουν αν στις αποφάσεις του ∆.Σ. ή στο τιµολόγιο αναφέρεται ειδικό τέλος η αναπροσαρµογή, είτε απευθείας στην ίδια τη ∆ΕΥΑ µέσω αιτήµατος η αλλιώς, µέσω κατάθεσης ως θέµα ηµερήσιας διάταξης στο ∆ηµοτικό Συµβούλιο προς ενηµέρωση των καταναλωτών..
Τέλος θα πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές ό,τι το «80% τέλος» δεν είναι πλέον υποχρεωτικό αλλά δυστυχώς µια αόριστη & ασαφής νοµική ισχύς το προβλέπει ακόµα, χωρίς φυσικά αυτό να αφαιρεί όµως το δικαίωµα και τη δυνατότητα αναστολής και µείωσης από τα ∆ηµοτικά Συµβούλια προς οικονοµική ελάφρυνση των νοικοκυριών των ∆ήµων.
