Γράφει η Πέγκη Φαράντου
ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ – ΖΩΓΡΑΦΟΣ
www.pegifarandos.gr
Ένας νέος μήνας ξεκινούσε, φέρνοντας μαζί του ηλιόλουστες μέρες. Αν και τον Μάρτη κάνει συχνά κρύο, στη συνείδηση των ανθρώπων ξεκινά η άνοιξη, παρότι η έναρξή της σηματοδοτείται με την ισημερία που είναι λίγο αργότερα.
Ο χειμώνας είχε τελειώσει και όλα έβαιναν προς το νέο. Οι ηλιόλουστες μέρες είχαν ξυπνήσει και τη φύση, τα περισσότερα δέντρα είχαν ξεκινήσει την αλλαγή. Από τα ξερά κλαδιά πρόβαλαν νέοι μίσχοι και από τα φυτά νέα φύλλα. Οι τριανταφυλλιές ήταν γεμάτες από βαθυκόκκινα φύλλα, αλλά και τα μικρά χορταράκια, ακόμη και αυτά, εμφανίζονταν πιο ζωηρά. Όλη η φύση γνώριζε και περίμενε το νέο.
Η ίδια εικόνα και στην πόλη. Μικρά λουλουδάκια, φρέσκο χορτάρι και νέα φύλλα, πρόβαλαν από όπου μπορούσαν, από μικρά σημεία με χώμα, από μπαλκόνια και αυλές, ανάμεσα από σπασμένα πλακάκια, σε πάρκα και πεζοδρόμια. Νέα φύλλα αλλάζαν τη μορφή, σε όσα δέντρα κατάφεραν να επιζήσουν από τα δυνατά «κλαδέματα», τις «επεμβάσεις» των ανθρώπων αλλά και την αμέλεια. Αμέλεια προσθήκης ζωτικού χώρου, γύρω από τους κορμούς πολλών δέντρων, που κατά την ανάπτυξή τους εγκλωβίστηκαν από πλάκες πεζοδρομίων.
Η άνοιξη σηματοδοτεί το νέο, την αναγέννηση. Η φύση ξυπνάει και δημιουργείται από την αρχή. Κλαριά που στέκονταν γυμνά πριν λίγους μήνες, άρχιζαν να δημιουργούν φύλλα και άνθη. Ο ήλιος ξυπνούσε φρέζες και ζουμπούλια, που άνθιζαν στο χώμα αλλά και στις γλάστρες των σπιτιών.
Η αναγέννηση αυτή, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο, την άνοιξη, δεν είναι ένα θέμα που αφορά μόνο την ίδια τη φύση, αλλά ένα θέμα μεγάλης σημασίας για την ίδια τη ζωή και τον άνθρωπο. Τη ζωή του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Περιβάλλον που περικλείει τη χλωρίδα και την πανίδα. Σε αυτό το περιβάλλον, αναπόσπαστο και όχι ανεξάρτητο μέρος, είναι και ο άνθρωπος. Είναι στην ίδια του τη φύση, να βρίσκεται σε σχέση με το φυσικό του περιβάλλον. Η πραγματικότητα όμως, τείνει να αλλάξει τα δεδομένα. Οι συνθήκες της ζωής, στρέφονται προς μια άλλη κατεύθυνση. Μια κατεύθυνση με αντίθετη πορεία. Μια πορεία αντίθετη προς το περιβάλλον.
Ο άνθρωπος, βρίσκεται τον περισσότερο χρόνο κάτω από ελεγχόμενες και τεχνητές συνθήκες. Ζει και εργάζεται μέσα σε χώρους που απουσιάζει το φυσικό ηλιακό φως, οι μυρωδιές της φύσης, οι ήχοι των πουλιών. Το τεχνητό φως των λαμπτήρων, ο φιλτραρισμένος αέρας με φίλτρα κάθε είδους, η απουσία φυσικών ερεθισμάτων από φυτά και ζώα, έχουν επιφέρει πολλές αλλαγές στον άνθρωπο, τόσο βιολογικές, όσο και ψυχολογικές.
Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων ζει ανεξάρτητα από το φυσικό περιβάλλον. Η τεχνολογία συνέβαλε πολύ σε αυτό. Πολλά είναι πλέον και τα παιδιά, που μεγαλώνουν μπροστά σε οθόνες και δεν έχουν επαφή με τη φύση. Παιδιά που δεν έχουν τη δυνατότητα να παρατηρήσουν τα δέντρα, τα φυτά, τα ζώα, δεν γνωρίζουν τη χλωρίδα και την πανίδα που τα περιβάλλει. Δεν γνωρίζουν τα λουλούδια, τα φρούτα. Δεν λαμβάνουν με επάρκεια ηλιακό φως. Οι προσλαμβάνουσές τους αφορούν κυρίως τα τεχνολογικά μέσα. Τα παιδιά, από πολύ μικρή ηλικία, γνωρίζουν και χρησιμοποιούν την τεχνολογία, πολλές φορές καλύτερα από τους μεγαλύτερους γονείς τους. Θα μπορούσε εδώ κανείς να ισχυριστεί ότι αυτό αφορά μόνο τον άνθρωπο των μεγάλων αστικών κέντρων, αλλά αυτό δυστυχώς δεν ισχύει. Και στην επαρχία, όπου τα φυσικά ερεθίσματα είναι περισσότερα από αυτά των πόλεων, η τεχνολογία είναι μόνιμη ενασχόληση ( που γίνεται εκούσια ή ακούσια) παιδιών και νέων.
Η έρευνα, μέσα από πολλές ειδικότητες, στρέφεται στη σημασία της ουσιαστικής συνύπαρξης του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον, με ό,τι αυτό περιλαμβάνει. Η δημιουργία σχέσεων του ανθρώπου με το περιβάλλον, με τα ζώα, τα φυτά, τα δέντρα, τα λουλούδια, τα έντομα, τους καρπούς, μπορούν να βοηθήσουν τον άνθρωπο σε όλες τις ηλικίες. Οι σχέσεις αυτές μπορούν να καλλιεργήσουν αλλά και να θεραπεύσουν πολλές παθήσεις, τόσο σωματικές, όσο και ψυχολογικές. Αξιοθαύμαστα είναι τα αποτελέσματα της θεραπευτικής ιππασίας σε ανθρώπους με ειδικές ικανότητες και ανθρώπους με προβλήματα όρασης. Αξιοθαύμαστα επιδρά η φροντίδα των φυτών και των ζώων. Τα παιδιά που έχουν την ευκαιρία να βρίσκονται στη φύση, μαθαίνουν να παρατηρούν, να προσέχουν. Μια βόλτα στη θάλασσα, σε ένα πάρκο, ένα λουλούδι στο μπαλκόνι, μπορεί να αλλάξει την οπτική ολόκληρης της ζωής, ξεκινώντας από την καθημερινότητα.
Τα οφέλη της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον είναι πάρα πολλά και αφορούν όλες τις ηλικίες. Ο σύγχρονος άνθρωπος, μαζί με όλα αυτά που προσπαθεί να ρυθμίσει προκειμένου να βρίσκεται σε ισορροπία με τον εαυτό του και τον κόσμο, ίσως θα ήταν καλό να σταθεί λίγο πιο σοβαρά σε πολλά απλά πράγματα που συμβαίνουν δίπλα του.
Πόσα μπορεί να μάθει κανείς από ένα δέντρο! Ένα δέντρο, που τον χειμώνα έμοιαζε νεκρό και τώρα είναι γεμάτο άνθη… Τι όμορφο να παρατηρεί κανείς αυτή τη διαδρομή, πόσος χρόνος χρειάζεται για να γίνουν αυτά τα άνθη. Άνθη που θα ταΐσουν μέλισσες και θα γίνουν καρποί. Καρποί που μας χαρίζονται και μπορούμε να γευτούμε και με τους γευστικούς κάλυκες αλλά και με την ψυχή.
