Οι κοινωνικοί σκοποί ενός συστήµατος Υγειονοµικής Περίθαλψης συνοψίζονται σε τρία βασικά σηµεία:
α) Οι χρήστες πρέπει να χρησιµοποιούν όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες υγείας.
β) Η χρήση των υπηρεσιών υγείας δεν πρέπει να εκθέτει τους χρήστες σε µεγάλη οικονοµική επιβάρυνση.
γ) Η αύξηση των δαπανών των υπηρεσιών υγείας πρέπει να ελέγχεται.
Το ελληνικό Υγειονοµικό Σύστηµα θεωρείται ότι τείνει να επιτύχει τον πρώτο σκοπό και µάλλον έχει αποτύχει στους δύο τελευταίους (αν και δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία γι’ αυτή την άποψη).
Γίνεται φανερό πάντως ότι η αποτυχία επίτευξης έστω και ενός από τους παραπάνω κοινωνικούς σκοπούς, κάνει επιτακτική την προώθηση µεταρρυθµίσεων του υγειονοµικού συστήµατος.
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ ΩΣΤΟΣΟ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΠΕΡΑΝ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ι∆ΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΓΙΝΕ Ι∆ΙΑΙΤΕΡΑ ΑΙΣΘΗΤΟ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΚΥΡΙΩΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ∆ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΠΕΡΙΚΟΠΩΝ ΣΤΙΣ ∆ΑΠΑΝΕΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Η ΜΕΤΡΗΣΗ ∆ΕΙΚΤΩΝ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΚΑΛΕΣΑΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ, ∆Ε∆ΟΜΕΝΟΥ ΟΤΙ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΑΜΕΣΑ Η ΕΜΜΕΣΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ.
Το Υγειονοµικό Σύστηµα της Ελλάδας ακόµη και µε άριστη δοµή αγοράς, πιθανότατα θα απαιτούσε τρεις µε πέντε φορείς (ταµεία) και ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης 70-80%. Όσο µεγαλύτερο είναι το ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης, καθώς και µεγαλύτερη η ελαστικότητα ζήτησης, τόσο πιο µονοπωλιακή χρειάζεται να είναι η δοµή της αγοράς υπηρεσιών υγείας.
H κοινωνική αποδοτικότητα ενός υγειονοµικού συστήµατος εν πολλοίς είναι συνάρτηση του είδους και του βαθµού ασφαλιστικής κάλυψης, της ελαστικότητας ζήτησης και της δοµής της αγοράς υπηρεσιών υγείας. Ο ρόλος του κράτους είναι επίσης καθοριστικός όσον αφορά την ισότητα και την κοινωνική αποδοτικότητα ενός υγειονοµικού συστήµατος. Η κρατική επέµβαση µπορεί να είναι άµεση ή έµµεση και αποτελεί πολιτική επιλογή. Εφόσον ο σκοπός ενός υγειονοµικού συστήµατος είναι η µεγιστοποίηση της κοινωνικής αποδοτικότητας, τότε ο καθορισµός της δοµής της αγοράς υπηρεσιών υγείας αποτελεί αναγκαίο στόχο.
Το Υγειονοµικό Σύστηµα της Ελλάδας µπορεί να είναι συνεπές µε τα χαρακτηριστικά της και µε τα συγκριτικά της πλεονεκτήµατα. Η Ελλάδα είναι µια αναπτυσσόµενη οικονοµία µε σχετικά χαµηλό ατοµικό ή οικογενειακό εισόδηµα και σχετικά χαµηλούς διαθέσιµους πόρους για υπηρεσίες υγείας.
Προ κρίσης, δύο από τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα της Ελλάδας µπορούσαν να θεωρηθούν πως ήταν τα:
α) πολυπληθές υγειονοµικό δυναµικό (γιατροί, οδοντίατροι), και
β) ένα από τα πιο πρωτοπόρα και παλαιότερα ασφαλιστικά συστήµατα-HMOs: το ΙΚΑ (σηµερινά Κέντρα Υγείας).
∆υστυχώς η κρίση οδήγησε σε ακόµα µεγαλύτερη µείωση των ήδη περιορισµένων πόρων, ενώ σηµαντικό ποσοστό Ελλήνων Ιατρών πλέον επιλέγουν τη σταδιοδροµία στο εξωτερικό, λόγω καλύτερων εργασιακών συνθηκών, υψηλότερων αµοιβών και αξιοκρατικών συνθηκών.
Η Ελλάδα θα έχει προοπτική αν εφαρµόσει ένα υγειονοµικό σύστηµα που θα έχει ως βάση του την πρωτοβάθµια φροντίδα και αν επιπλέον η φροντίδα αυτή θα είναι ολοκληρωµένη (όχι ανεξάρτητη) µε τη δευτεροβάθµια φροντίδα. Η δε τριτοβάθµια φροντίδα θα πρέπει να είναι περιορισµένη και υπό έλεγχο, ιδιαίτερα όσον αφορά την εισαγωγή νέας και ακριβής τεχνολογίας. Ένα τέτοιο υγειονοµικό σύστηµα δε θυσιάζει ούτε την κοινωνική αποδοτικότητα, ούτε την ισότητα. Η βάση (πρότυπο) ενός τέτοιου συστήµατος µπορεί να είναι τα σύγχρονα αστικού τύπου Κέντρα Υγείας.
ΣΤΑΘΗΣ ΚΟΥΤΣΟΣΤΑΘΗΣ
Παθολόγος-Επιµελητής ΕΣΥ
